चित्रपट परीक्षण – महाभारतातील गांधारी हे नाव त्याग, निष्ठा आणि संघर्षाचे प्रतीक मानले जाते. गंधार देशाचा राजा सुबल यांची कन्या, हस्तिनापूरचा राजा धृतराष्ट्राची पत्नी आणि शंभर कौरवांची माता म्हणून गांधारीची ओळख आहे. पती जन्मांध असल्याचे समजताच तिने आयुष्यभर स्वतःच्या डोळ्यांवर पट्टी बांधून पतीसोबत अंधत्व स्वीकारण्याचा कठोर त्याग केला. ती धर्मनिष्ठ आणि न्यायप्रिय होती. महाभारत युद्धापूर्वी विजयाचा आशीर्वाद मागण्यासाठी आलेल्या दुर्योधनालाही तिने स्पष्ट शब्दांत सांगितले होते—“यतो धर्मस्ततो जयः” अर्थात जिथे धर्म आहे, तिथेच विजय आहे.
याच प्रभावी आणि अर्थपूर्ण नावाची प्रतिकात्मक ताकद घेऊन आलेला ‘गांधारी’ हा चित्रपट मात्र आधुनिक काळातील एका अत्यंत गंभीर आणि संवेदनशील विषयावर भाष्य करतो. मुलांचे अपहरण, बेपत्ता होणारी मुले आणि त्यामागील भयावह गुन्हेगारी जग या वास्तवाला हा चित्रपट थरारक आणि भावनिक पद्धतीने हाताळतो.
बाल अपहरण आणि बेपत्ता होणाऱ्या मुलांचा प्रश्न हा भारतासह संपूर्ण जगासाठी गंभीर सामाजिक समस्या आहे. विविध अहवालांमध्ये अपहरण, बेपत्ता आणि शोध न लागलेल्या मुलांच्या आकडेवारीत फरक दिसत असला, तरी या समस्येचे गांभीर्य मात्र कमी होत नाही. विशेषतः मुलींच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न अधिक संवेदनशील बनला आहे. त्यामुळे अशा विषयावर चित्रपट तयार करणे ही केवळ मनोरंजनाची बाब नसून समाजातील एका कठोर वास्तवाकडे प्रेक्षकांचे लक्ष वेधण्याचाही प्रयत्न आहे.
यापूर्वी बॉलिवूडमध्ये अग्ली, मदारी, जज़्बा, बजरंगी भाईजान, मासूम, अपहरण, फ़ना, ट्रॅफिक सिग्नल आणि मर्दानी २ यांसारख्या चित्रपटांनी लहान मुलांचे अपहरण, मानवी तस्करी, बेपत्ता होणारी मुले आणि बालसुरक्षेशी संबंधित विविध गंभीर विषयांना हात घातला आहे. या पार्श्वभूमीवर ‘गांधारी’ने निवडलेला विषय निश्चितच महत्त्वाचा आणि विचार करायला लावणारा आहे.
चित्रपटाच्या केंद्रस्थानी आहे बानी, एका आईची संघर्षमय व्यक्तिरेखा. एका भीषण घटनेनंतर तिची दृष्टी जाते आणि त्याचवेळी तिची मुलगी अपहरणकर्त्यांच्या तावडीत सापडते. स्वतःच्या आयुष्यातील सर्वांत मोठ्या अंधारात उभी असलेली ही आई आपल्या मुलीला शोधण्यासाठी आणि तिला सुरक्षित परत आणण्यासाठी स्वतःच संघर्षाचा मार्ग स्वीकारते.
ही केवळ एका मुलीच्या अपहरणाची कथा नाही. हा चित्रपट आई आणि मुलामधील अतूट नात्याची, असहायतेतून उभ्या राहणाऱ्या शक्तीची आणि अन्यायाविरुद्ध लढण्याच्या जिद्दीची कथा आहे. एका आईसाठी तिचे मूल म्हणजे तिचे संपूर्ण जग असते आणि त्या जगावर संकट आले की ती कोणत्याही परिस्थितीशी दोन हात करू शकते, हा भाव या कथेतून प्रकर्षाने समोर येतो.
महाभारतातील गांधारीने पतीच्या अंधत्वात सहभागी होण्यासाठी स्वतःच्या डोळ्यांवर पट्टी बांधली होती. आधुनिक काळातील या कथेत मात्र अंधत्वाच्या परिस्थितीत अडकलेली एक आई आपल्या मुलीला शोधण्यासाठी अंधाराशीच संघर्ष करते. त्यामुळे चित्रपटाच्या शीर्षकाची निवडही अत्यंत अर्थपूर्ण वाटते. एका बाजूला त्याग आणि अंधत्व स्वीकारणारी गांधारी, तर दुसऱ्या बाजूला अंधारावर मात करून आपल्या लेकरासाठी लढणारी आधुनिक काळातील आई—या दोन प्रतिमांमधील प्रतीकात्मक संबंध चित्रपटाला वेगळी भावनिक उंची देतो.
तापसी पन्नू हिने साकारलेली बानी ही व्यक्तिरेखा चित्रपटाचा केंद्रबिंदू आहे. आईची भीती, असहायता, संताप आणि आपल्या मुलासाठी कोणत्याही टोकाला जाण्याची तयारी या विविध भावनांचा प्रवास तिच्या व्यक्तिरेखेतून अनुभवायला मिळतो. ही भूमिका तिच्यासाठी शारीरिक आणि भावनिकदृष्ट्या आव्हानात्मक असल्याचेही चित्रपटाच्या अधिकृत माहितीत नमूद करण्यात आले आहे.
चित्रपटातील इतर कलाकारांनीही कथेला आवश्यक ती साथ दिली आहे. इश्वाक सिंग, मिता वशिष्ठ, स्वस्तिका मुखर्जी, छाया कदम, जतीन सरना, प्रशांत नारायणन आणि चंदन रॉय यांसारख्या कलाकारांचा सहभाग कथेला विविध स्तर देतो. दिग्दर्शक देवाशीष मखिजा यांनी या कथेला केवळ साध्या अॅक्शन थ्रिलरच्या चौकटीत न ठेवता त्यामध्ये रहस्य, भावनिक ताण, गुन्हेगारीचे वास्तव आणि आईच्या संघर्षाची ताकद यांची सांगड घालण्याचा प्रयत्न केला आहे. काल्पनिक जॉयपुरा शहराच्या पार्श्वभूमीवर उलगडणारी ही कथा प्रेक्षकाला गूढ आणि धोकादायक जगात घेऊन जाते. बानी आपल्या मुलीचा शोध घेत असताना कथेत नवनवीन रहस्ये आणि संकटे उलगडत जातात.
‘गांधारी’चा सर्वांत मोठा जमेचा मुद्दा म्हणजे त्याचा विषय. मुलांचे अपहरण आणि मानवी तस्करीसारख्या गंभीर प्रश्नावर आधारित कथा प्रेक्षकाला अस्वस्थ करते, विचार करायला लावते आणि समाजातील वास्तवाकडे पाहण्यास भाग पाडते. चित्रपटातील थरार आणि अॅक्शनसोबतच आईच्या ममतेचा भावनिक प्रवासही महत्त्वाचा ठरतो.
हा चित्रपट केवळ मनोरंजन म्हणून पाहण्यापेक्षा एका आईच्या संघर्षाची कथा म्हणून पाहणे अधिक योग्य ठरेल. आपल्या मुलासाठी लढणारी आई किती प्रचंड शक्तिशाली असू शकते, याची जाणीव चित्रपट करून देतो. परिस्थिती कितीही प्रतिकूल असली, अंधार कितीही गडद असला तरी ममतेची ताकद माणसाला लढण्याची प्रेरणा देते.
‘गांधारी’ हा अॅक्शन, रहस्य आणि भावनांचा मिलाफ असलेला चित्रपट आहे. संवेदनशील सामाजिक विषयाला थरारक कथानकाची जोड देण्याचा प्रयत्न या चित्रपटातून करण्यात आला आहे. महाभारतातील गांधारीच्या नावातील प्रतीकात्मक अर्थ आणि आधुनिक काळातील एका आईचा संघर्ष यांची सांगड हे या चित्रपटाचे विशेष वैशिष्ट्य म्हणता येईल.
का पहावा?
आई-मुलीच्या नात्यातील भावनिक संघर्ष आणि अपहरणासारख्या गंभीर सामाजिक विषयाची थरारक मांडणी अनुभवण्यासाठी हा चित्रपट पाहावा.
तापसी पन्नूचा प्रभावी अभिनय, अॅक्शन आणि रहस्यपूर्ण वातावरण हे चित्रपट पाहण्याची महत्त्वाची कारणे आहेत.
का पाहू नये?
हलका-फुलका किंवा विनोदी मनोरंजन पाहण्याची अपेक्षा असेल, तर हा गंभीर आणि भावनिक विषय काही प्रेक्षकांना जड वाटू शकतो.
बाल अपहरण, गुन्हेगारी आणि हिंसाचाराशी संबंधित संवेदनशील प्रसंग काही प्रेक्षकांसाठी अस्वस्थ करणारे ठरू शकतात.
चित्रपटाची माहिती
चित्रपट: गांधारी
भाषा: हिंदी
दिग्दर्शक: देवाशीष मखिजा
लेखिका व निर्माती: कनिका ढिल्लन
निर्मिती संस्था: Kathha Pictures
स्ट्रीमिंग पार्टनर: ott – Netflix
प्रकार (Genre): अॅक्शन, क्राईम, ड्रामा, मिस्ट्री आणि थ्रिलर
कलाकार: तापसी पन्नू, इश्वाक सिंग, मिता वशिष्ठ, स्वस्तिका मुखर्जी, छाया कदम, जतीन सरना, प्रशांत नारायणन, चंदन रॉय आदी.
लांबी: सुमारे १ तास ५५ मिनिटे.
सेन्सर U/A 16+.
लेखन : रामकुमार शेडगे
