जनसंपर्क न्यूज – आज काश्मीरचा उल्लेख बहुतेक वेळा राजकारण, सुरक्षा आणि समकालीन घडामोडींशी जोडला जातो. अशा काळात महाराष्ट्रातील पत्रकार, लेखिका आणि संशोधक डॉ. वैदेही तामन यांनी भारतीय पत्रकारितेत एक वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. काश्मीरच्या आध्यात्मिक, साहित्यिक आणि बौद्धिक वारशावर पाच विशेष ग्रंथ लिहिणाऱ्या त्या भारतातील पहिल्या पत्रकार ठरल्या आहेत.
गेल्या अनेक वर्षांपासून त्यांनी काश्मीर खोऱ्यात व्यापक प्रवास केला, संशोधन केले आणि मुख्य प्रवाहातील चर्चेत क्वचितच दिसणाऱ्या काश्मीरच्या सांस्कृतिक व आध्यात्मिक पैलूंवर प्रकाश टाकला. त्यांच्या पुस्तकांमध्ये “Lal Ded – The Mother of Kashmir”, “Abhinavagupta – The Voice of Eternal Shiva” तसेच नीलमत पुराण विषयावरील संशोधनाचा समावेश आहे. या ग्रंथांमधून काश्मीरच्या प्राचीन परंपरा, तत्त्वज्ञान, पवित्र भूगोल आणि आध्यात्मिक इतिहास उलगडला जातो.
लाल डेड या महान संत-कवयित्रीवरील त्यांचे कार्य विशेष चर्चेत राहिले आहे. तसेच आचार्य अभिनवगुप्त यांच्या तत्त्वज्ञानावर आधारित पुस्तकातून काश्मीर शैव परंपरेचा सखोल परिचय करून दिला आहे.
डॉ. तामन म्हणतात: “काश्मीर हे केवळ हेडलाईन्सपुरते मर्यादित नाही. त्याचा एक दैवी इतिहास आहे, जो पुस्तकांमध्ये जतन होणे आवश्यक आहे. लिहिलेला इतिहास कायम जिवंत राहतो. माझा प्रयत्न तो पुढील पिढ्यांसाठी जतन करण्याचा आहे.”यावर्षी श्रीनगरमध्ये आयोजित लाल डेड साहित्य पुरस्कार सोहळ्यात जम्मू-काश्मीरचे लेफ्टनंट गव्हर्नर मनोज सिन्हा यांच्या उपस्थितीत त्यांच्या “Lal Ded – The Mother of Kashmir” या पुस्तकाचे प्रकाशन झाले. गुलशन बुक्स काश्मीर यांनी प्रकाशित केलेल्या त्यांच्या पुस्तकांमुळे काश्मीरच्या साहित्यिक, तात्त्विक आणि आध्यात्मिक वारशावर नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.
डिजिटल युगात माहिती झपाट्याने येते आणि विसरलीही जाते. अशा काळात डॉ. वैदेही तामन यांनी संशोधन, दस्तावेजीकरण आणि पुस्तकांचा मार्ग निवडला आहे. त्यांचे पाच विशेष ग्रंथ हे केवळ पुस्तके नसून भारताच्या सांस्कृतिक स्मृतीचे जतन करण्याचा एक महत्त्वपूर्ण प्रयत्न आहेत.
